Het dossier
Wat is al onderzocht?
Er ligt al gemeentelijk onderzoek naar buitenzwemmen in Harlingen. Hieronder de stappen, met bron per punt.
De Koemen van toen
Een plek met geschiedenis
Voordat er opnieuw over de toekomst van De Koemen wordt gesproken, is het goed om te zien wat hier ooit was. Op deze plek lag jarenlang het openluchtzwembad De Koemen.
Historische beelden van openluchtzwembad De Koemen in Harlingen.
Wat is wel en wat is nog niet onderzocht?
De locatie is onderzocht. De variant nog niet.
De gemeente Harlingen liet TAUW onderzoeken welke locaties geschikt zijn voor een nieuwe binnendijkse buitenzwemvoorziening.
Zes locaties zijn met elkaar vergeleken. Het Koementerrein kwam daarbij als meest geschikte locatie naar voren.
TAUW onderzocht drie typen buitenzwemvoorzieningen: een geconditioneerd buitenbad, een natuurbad en een recreatieplas. Voor het Koementerrein ziet TAUW vooral een natuurbad of recreatieplas als gunstige mogelijkheid. Een belangrijke reden daarvoor zijn de lagere aanleg- en exploitatiekosten ten opzichte van een geconditioneerd buitenbad.
Daarmee is echter nog niet de concrete vraag beantwoord die De Koemen 2.0 stelt: wat kost een modern, duurzaam en verwarmd buitenbad op deze locatie werkelijk, hoe ziet de exploitatie eruit en hoeveel draagvlak is daarvoor in Harlingen?
De Koemen 2.0 wil daarom niet het locatieonderzoek overdoen. Wij willen dat de mogelijkheid van een verwarmd buitenbad op de inmiddels als meest geschikt beoordeelde locatie serieus wordt uitgewerkt en doorgerekend.
2017
14 november 2017
Plan om zwembad De Koemen terug te krijgen
Omrop Fryslân bericht over plannen om op de locatie van het voormalige openluchtzwembad De Koemen opnieuw een zwembad te realiseren. Het oorspronkelijke buitenbad was in 1995 gesloten.
2018
2018
458 ondertekeningen voor heropening De Koemen
In 2018 werd via Petities.nl aandacht gevraagd voor de heropening van openluchtzwembad De Koemen. De petitie werd gestart door Projectgroep De Koemen en riep de gemeente op om herontwikkeling en heropening van het openluchtzwembad op de agenda te zetten. De petitie kreeg 458 ondertekeningen.
2020
22 december 2020
Koementerrein wordt te koop aangeboden
De gemeente Harlingen bood het voormalige terrein van zwembad De Koemen destijds in de markt aan voor een nieuwe recreatieve invulling. Omrop Fryslân berichtte daarover onder de kop ‘Harlingen verkoopt oud verwaarloosd zwembadterrein’.
2021
2021
Het oude De Koemen verdwijnt
In 2021 werd het terrein van het voormalige zwembad De Koemen gesaneerd. De oude zwembadconstructies werden opgebroken en verwijderd en verontreinigde grond werd afgevoerd. Daarmee verdween het oude zwembad ook fysiek uit het landschap.
2023
1 november 2023
Meerdere richtingen voor buitenzwemmen op tafel
Tijdens de behandeling van de programmabegroting 2024 werden op 1 november 2023 meerdere moties ingediend over buitenzwemmen en recreatief water in Harlingen.
Harlinger BelangOnderzoek realisatie openluchtzwembadStatus: Ingetrokken
Harlinger Belang diende een motie in waarin het college werd gevraagd middelen beschikbaar te stellen voor onderzoek naar de realisatie van een openluchtzwembad.
In de motie werd gesteld dat er behoefte bestaat aan openluchtrecreatie in de vorm van een openluchtzwembad en dat mogelijkheden om te kunnen sporten onderzocht moeten worden wanneer daar vanuit inwoners vraag naar bestaat.
De motie werd tijdens de vergadering ingetrokken. Over deze specifieke motie heeft daardoor geen stemming plaatsgevonden.
CDA, PvdA en VVDOnderzoeksbudget voor een buiten zwemfaciliteitStatus: Aangenomen
CDA, PvdA en VVD dienden tijdens de begrotingsvergadering van 1 november 2023 een motie in voor verder onderzoek naar binnendijks buitenzwemmen.
De motie vroeg het college onderzoek te doen naar de behoefte en mogelijkheden van binnendijks recreatief zwemwater en daarbij ook de meest geschikte locatie te onderzoeken.
Voor dit onderzoek werd €50.000 beschikbaar gesteld uit de algemene investeringsreserve.
D66 en Fractie LigthartMultifunctionele water(sport)recreatieplasStatus: Aangenomen
D66 en Fractie Ligthart dienden tijdens dezelfde vergadering een motie in voor een multifunctionele water(sport)recreatieplas.
In de motie wordt de recreatieplas breder benaderd dan alleen als zwemvoorziening. Genoemd worden onder andere recreatie en sport, opvang van boezemwater, grond voor dijkversterking, natuurvriendelijke oevers en kansen binnen de gebiedsontwikkeling van de kustzone.
De motie verzocht het college om de wens voor een multifunctionele water(sport)recreatieplas mee te nemen in de gebiedsverkenning Kustzone en op te nemen in Programma Harlingen.
Bronnen
- Motie ‘Onderzoek realisatie openluchtzwembad’ (Harlinger Belang, 1 november 2023)
Te vinden bij de vergaderstukken en de motielijst van de gemeenteraad.
- Motie ‘Multifunctionele water(sport)recreatieplas’ (D66 en Fractie Ligthart, 1 november 2023)
Te vinden bij de vergaderstukken en de motielijst van de gemeenteraad.
- Besluitenlijst en motielijst gemeenteraad 1 november 2023
- Officiële webcast raadsvergadering 1 november 2023
Het relevante debat staat onder agendapunt 2.F Moties.
Bekijk het oorspronkelijke raadsdebat →Waarom is dit relevant?
De stukken laten zien dat op 1 november 2023 verschillende ideeën voor buitenzwemmen en recreatief water tegelijk politiek op tafel lagen. Een specifiek onderzoek naar een openluchtzwembad was één van die richtingen. Daarnaast werden bredere voorstellen gedaan voor een buitenzwemfaciliteit en een multifunctionele recreatieplas. De Koemen 2.0 brengt deze voorgeschiedenis in kaart om inzichtelijk te maken hoe de huidige plannen zich hebben ontwikkeld.
De kern
In 2023 stelde de gemeenteraad €50.000 beschikbaar voor onderzoek naar binnendijks buitenzwemmen. Daarbij moesten niet alleen de behoefte en mogelijkheden worden onderzocht, maar ook de meest geschikte locatie.
In het daaropvolgende onderzoek van Tauw zijn drie typen buitenzwemvoorzieningen onderzocht: een geconditioneerd zwembad, een natuurbad en een recreatieplas.
Het Koementerrein kwam in de integrale beoordeling als meest geschikte locatie naar voren. Het Tauw-rapport vermeldt bovendien expliciet dat op het Koementerrein alle drie de onderzochte typen zwemfaciliteiten mogelijk zijn.
Voor het Koementerrein beschouwt Tauw een natuurbad of recreatieplas als meer voor de hand liggend, onder andere vanwege kosten en ruimtelijke inpassing. Een geconditioneerd zwembad wordt echter niet uitgesloten.
De vraag van De Koemen 2.0 is daarom niet meer of een geconditioneerd buitenbad op deze locatie mogelijk is, maar waarom deze variant daarna niet volwaardig is uitgewerkt en doorgerekend naast de recreatieplas.
- Motie ‘Onderzoek realisatie openluchtzwembad’ (Harlinger Belang, 1 november 2023)
2024
2024 tot 2025
Onderzoek door adviesbureau Tauw
Adviesbureau Tauw onderzoekt binnendijkse locaties voor buitenzwemmen. Voor het onderzoek is een budget van EUR 50.000 beschikbaar gesteld.
Bron: Gemeente Harlingen
2025
15 mei 2025
TAUW: Koementerrein meest geschikte locatie
TAUW rondt in opdracht van de gemeente Harlingen een quickscan af naar zes mogelijke locaties voor een binnendijkse buitenzwemvoorziening. Het Koementerrein komt uit het onderzoek als meest geschikte locatie naar voren. Voor deze locatie ziet TAUW vooral mogelijkheden voor een natuurbad of recreatieplas.
18 juni 2025
De Koemen komt als meest geschikte locatie naar voren
Adviesbureau Tauw beoordeelt zes mogelijke locaties. Het Koementerrein komt als meest geschikte locatie naar voren en scoort volgens de berichtgeving het hoogst op ruimtelijke, maatschappelijke en economische aspecten. Op deze locatie zijn verschillende typen buitenzwemvoorzieningen mogelijk, waaronder een geconditioneerd openluchtzwembad.
9 oktober 2025
Recreatiepark Westerzeedijk gaat niet door
Naast het voormalige Koementerrein was binnen de gebiedsontwikkeling Westerzeedijk een recreatiepark gepland. Het project kwam uiteindelijk bij Roompot/Landal terecht. In oktober 2025 beëindigde de gemeente Harlingen de samenwerking en werd de koopovereenkomst ontbonden.
13 oktober 2025
Onderzoeksmotie afgedaan via RIB 242583
Op de motielijst staat de onderzoeksmotie als afgedaan, via raadsinformatiebrief 242583.
2026
18 maart 2026
Gemeenteraadsverkiezingen
Harlingen kiest een nieuwe gemeenteraad. Na de verkiezingen volgt een nieuwe bestuursperiode en wordt een nieuw akkoord gevormd.
28 mei 2026
Nieuwe gemeenteraad kiest voor recreatieplas op De Koemen
In het akkoord 2026-2030 ‘Ambities aan zee – Iedereen doet mee’ kiest de nieuwe gemeenteraad expliciet voor de aanleg van een recreatieplas op het Koementerrein, in verbinding met de Bolswardervaart. Volgens het akkoord blijft het gebied openbaar toegankelijk en biedt de locatie kansen voor recreatie, toerisme en natuur.
Voor de recreatieplas is in het akkoord €1,5 miljoen aan incidentele investeringen opgenomen. Daarnaast is structureel budget opgenomen.
Bekijk het akkoord 2026-2030 (PDF)Zie met name pagina 17 en de financiële uitwerking op pagina 30-31.
Context bij deze keuze
Het coalitieakkoord kiest hier expliciet voor de aanleg van een recreatieplas op het Koementerrein. In het eerdere gemeentelijke Tauw-onderzoek zijn echter drie typen buitenzwemvoorzieningen onderzocht: een geconditioneerd zwembad, een natuurbad en een recreatieplas. Volgens dat onderzoek zijn op het Koementerrein alle drie typen mogelijk.
De peiling van De Koemen 2.0 is gestart nadat dit akkoord tot stand kwam. Onder de deelnemers aan die peiling bestaat tot nu toe juist een duidelijke voorkeur voor een modern verwarmd buitenbad.
De peiling is geen referendum en pretendeert niet representatief te zijn voor heel Harlingen, maar vormt wel nieuwe burgerinbreng die bij de verdere afweging kan worden betrokken.
Daarom is voor De Koemen 2.0 de vraag relevant hoe deze nieuwe inwonersinput wordt meegewogen voordat de toekomstige invulling van het Koementerrein definitief wordt vastgelegd.
Bronnen
- Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Ambities aan zee’
Zie pagina 17 en de financiële uitwerking op pagina 30-31.
- Tauw - Onderzoek binnendijkse buitenzwemfaciliteit
- Actuele peilingresultaten
- Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Ambities aan zee’
1 juli 2026
Raad stemt in met het akkoord – nog geen uitvoeringsbesluit
In de besluitvormende raadsvergadering van 1 juli 2026 neemt de gemeenteraad één besluit over het akkoord (zaaknummer 425313): in te stemmen met het akkoord 2026-2030 ‘Ambities aan zee’ en het college opdracht te geven het akkoord verder uit te werken en te vertalen in de programmabegroting 2027 en volgende jaren.
Er is dus wél een politieke keuze en een financiële indicatie in het akkoord (€1,5 miljoen incidenteel in 2029-2030 en €60.000 structureel per jaar vanaf 2028), maar er ligt géén apart raadsbesluit over de aanleg zelf en geen vastgesteld uitvoeringskrediet.
Wat is er wél en niet besloten?
Wel: een richtinggevende politieke keuze in het akkoord (“We willen daarom een recreatieplas aanleggen op het Koementerrein, in verbinding met de Bolswardervaart”) plus een indicatieve financiële reservering.
Niet: een apart raadsvoorstel of raadsbesluit over de aanleg van een recreatieplas, een uitvoeringskrediet, een locatie- of inrichtingsbesluit of een aanbesteding. Het raadsvoorstel schrijft dit ook zelf: het akkoord is “geen uitputtend uitvoeringsprogramma” en bevat “ambities waarvan de financiële consequenties nog nader moeten worden uitgewerkt”.
Dat betekent dat de invulling van het Koementerrein nog wordt uitgewerkt via de programmabegroting 2027 en verder. Op dat moment is er nog ruimte om nieuwe inbreng van inwoners mee te wegen.
Bronnen
- Raadsvoorstel en besluit Akkoord 2026-2030 (1 juli 2026)
Zaaknummer 425313, besluitvormende raadsvergadering 1 juli 2026.
- Agenda besluitvormende raadsvergadering 1 juli 2026
- Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Ambities aan zee’
- Raadsvoorstel en besluit Akkoord 2026-2030 (1 juli 2026)
augustus 2026
Start De Koemen 2.0
Inwoners starten dit burgerinitiatief om de variant van een modern verwarmd buitenbad alsnog volwaardig te laten uitwerken en doorrekenen.
Bron: De Koemen 2.028 augustus 2026
Gesprek met de gemeente
We spraken met wethouders Paul Schoute en Hendrik Sijtsma en adjunct-directeur Raud Dijkstra over de mogelijkheid van een verwarmd buitenzwembad. Duidelijk werd dat de politieke keuze voor een recreatieplas al is gemaakt en dat een eventuele andere koers vooral vanuit de gemeenteraad zal moeten komen. De Koemen 2.0 blijft online en de Burgerbarometer blijft open.
Lees het volledige verslag
Onze open vraag
Waar en op basis van welke vergelijking is de stap gemaakt van een "buitenzwemfaciliteit" naar specifiek een "recreatieplas"? Welke varianten zijn naast elkaar gelegd, en op welke punten scoorde de ene variant beter dan de andere?